We zouden niet zonder kunnen: de wasmachine. Maar we weten ook: die wasmachine is een behoorlijke energieslurper. Hoe gebruik je dit apparaat duurzamer? We gingen op onderzoek uit en kwamen erachter dat de keuze van je wasmiddel weinig verschil maakt – op duurzaam vlak dan. En zo hadden we nog wel een paar eye-openers over duurzaam wassen, milieuvriendelijke wasmachines en ‘eco wasmiddel’.
Duurzaam wassen: wat maakt wassen dan niet duurzaam?
Wist je dat niet je wasmiddel, maar het energie- en waterverbruik van je wasmachine de grootste boosdoener is als het gaat om de milieubelasting van je was? Dat blijkt uit onderzoek van Milieu Centraal. Verrassend hè? Zelfs het maken van die hele wasmachine is minder belastend dan alle wasjes die je erdoorheen jaagt. En dat ene wasmiddel waar je misschien al tijden over twijfelt? Dat blijkt voor het milieu juist een minder grote rol te spelen. Duurzaam wassen draait dus vooral om hoe jij de was doet. In dit artikel nemen we je mee in de wereld van slim en duurzaam wassen. Van de keuze voor een machine tot je wasroutines en van onderhoud tot wasmiddel: we zetten alles voor je op een rij!
Slimme investering: kies voor een zuinige wasmachine
Een nieuwe wasmachine kopen is misschien niet het leukste om je geld aan uit te geven, maar het kan wél een slimme duurzame zet zijn. Want ja: de meeste milieubelasting komt niet van de productie, maar van het gebruik. Gelukkig helpt het energielabel. (van A tot G, met kleurtjes van donkergroen tot rood) je om apparaten makkelijk met elkaar te vergelijken. En met de huidige energieprijzen verdien je een zuinig model sneller terug dan je denkt. Heb je wat spaargeld staan en denk je aan een nieuwe machine? Check dan ook even de trommelmaat. Een grotere trommel verbruikt meer water en stroom, dus als je maar met z’n tweeën bent, is zo’n XXL-trommel gewoon zonde. Liever geen grote uitgave doen? Dan kun je ook kiezen voor een wasmachine huren: bij Homie huur je een energiezuinige wasmachine én betaal je alleen voor het aantal wasbeurten dat je draait.
Slim, zuinig en schoon wassen
De makkelijkste manier om duurzamer te wassen? Zet je machine op een lagere temperatuur, zoals 20 of 30°C. Scheelt energie én je was wordt gewoon schoon. Moet je toch wat warmer wassen, kies dan voor de eco-stand (hoe die eco-stand precies werkt, lees je hier). En was pas als de trommel goed vol zit. Met een half wasje verspil je namelijk onnodig veel stroom en water. Twijfel je of de trommel vol genoeg zit? Als je net één hand bovenop de was kunt steken, zit je goed. Let op: wie vaak koud wast, moet af en toe ook heet wassen. Denk aan 60 tot 90°C, bijvoorbeeld voor handdoeken of beddengoed. Zo voorkom je vieze geurtjes én vetluis – dat is een plakkerige smurrie van wasmiddelresten en vuil die zich ophoopt bij lage temperaturen. Regelmatig een heet wasje draaien houdt je machine schoon en fris. Over je wasmachine schoonmaken valt veel meer te vertellen.
Een duurzame wasroutine in een notendop: alleen wassen met een volle trommel, zorgvuldig doseren (met milieuvriendelijk wasmiddel), een lage temperatuur en eco-stand instellen.
Minder wassen en je wasbeurten slim timen
De meest duurzame was is de was die je niet draait. Veel kleding kan best nog een rondje mee zonder wasmachine: even uithangen bij een open raam en het is zo weer fris. Heb je een vlek? Dan hoef je niet meteen het hele kledingstuk in de trommel te gooien. Alleen de vlek behandelen is vaak al genoeg (eerste hulp bij vlekken krijg je hier van ons). Heb je zonnepanelen? Plan je was dan op een zonnige dag, zodat je je eigen stroom direct benut. Maar ook zonder panelen loont het om slim te plannen: zet grote apparaten zoals je wasmachine of vaatwasser bij voorkeur aan tijdens daluren, als de stroom minder belastend is voor het net én vaak goedkoper is.
Luchtdrogen is winnaar bij duurzaam wassen
De wasdroger is reuze handig, maar ook een energieslurper. Zeker oudere condensdrogers gebruiken flink wat stroom. Ben je eraan gehecht (snappen we helemaal), kies dan voor een moderne warmtepompdroger met energielabel A+++. Daarmee kun je tot wel 70% energie besparen. Toch blijft je was aan de lijn drogen de meest duurzame keuze. Buiten aan een waslijn is ideaal, maar ook binnen kom je een heel eind. Een wasrek over de deur, in de hal of op de slaapkamer doet prima z’n werk. Is het te vochtig of droogt je was te traag? Dan is een elektrisch wasrek of een losse centrifuge een slim alternatief: minder stroom dan een droger, maar sneller dan een gewoon wasrekje. En tja, als dat nog steeds niet snel genoeg is… Dan moet je toch maar die warmtepompdroger overwegen.
Duurzaam wasmiddel: wat kies je?
Als je al wast op lage temperaturen met een zuinige machine, ben je goed bezig. Maar ook met je wasmiddel kun je duurzame stappen zetten. Begin met zuinig doseren. In Nederland hebben we meestal zacht water, dus daar kom je makkelijk mee weg. Veel wasmachines hebben zelfs een automatische doseerfunctie, ideaal! Minder zeep = minder grondstoffen, minder afval én geldbesparing. Let bij je keuze van je wasmiddel op een betrouwbaar keurmerk zoals Ecogarantie, Nordic Swan Ecolabel, EU Ecolabel of Ecocert. Merken als Seepje, Klok, Sonett of Ecover (alleen het poeder van) voldoen daar bijvoorbeeld aan. Let op: termen als ‘eco’, ‘natuurlijk’ of ‘biologisch afbreekbaar’ klinken verantwoord, maar zeggen weinig zonder een erkend keurmerk op het etiket.
Er zijn de laatste jaren ook allerlei ‘groene’ alternatieven opgedoken: wasnoten, wasballen, wasdoekjes… Klinkt leuk, maar volgens de Consumentenbond zijn de wasresultaten matig en de kosten vaak hoog, zonder duidelijke onderbouwing van hun duurzaamheid. Wasstrips zijn populair vanwege het weinige afval, maar ze bevatten plastic en kunnen hierdoor juist bijdragen aan een veel groter (micro)plasticprobleem. Meer over wasstrips kun je in dit artikel lezen. Onze tip: gebruik een parfumvrij vloeibaar wasmiddel (met keurmerk).
Microplastics door het wassen
Misschien sta je er niet bij stil, maar elke keer dat je synthetische kleding wast (ja, ook die fijne fleece van gerecycled PET), komen er kleine plasticdeeltjes vrij: microplastics. Die spoelen via de afvoer zo de natuur in. Gelukkig kun je daar zelf best wat aan doen.
- Koop zoveel mogelijk kleding van natuurlijke materialen zoals biologisch katoen, hennep, bamboe of lyocell (ook bekend als Tencel). Meer weten over duurzame stoffen? Daar hebben we een handig overzicht van.
- Was synthetische kleding alleen als het echt nodig is en liever op een lage temperatuur, want hoe warmer je wast, hoe meer microvezels er loslaten.
- Gebruik ook bij voorkeur een vloeibaar, ecologisch wasmiddel zonder geurige wasverzachter. Volgens Milieu Centraal komen er dan minder microplastics los. Zelf zijn we fan van natuurazijn als fris alternatief voor wasverzachter.
- En de droger? Liever niet: daar komen gemiddeld 3,5 keer zoveel microplastics uit als bij de wasmachine.
- Er zijn verschillende gadgets op de markt om microplastics op te vangen in je wasmachine. Plastic Soup Foundation adviseert een abonnement op een wasmachinefilter van PlanetCare, dit apparaat bevestig je aan de slang van je machine, maar er zijn ook andere oplossingen zoals een waszak van GuppyFriend of een Cora Ball. Verder hebben steeds meer wasmachines een ingebouwd filter en het ziet ernaar uit dat dit binnen enkele jaren verplicht wordt.
Microvezels van kleding, een rijskorrel versus een microplasticsvezel en een Cora Ball.
Duurzaam wassen: wat telt nou echt?
Wat blijkt? De keuze van je wasmiddel is minder belangrijk dan je misschien dacht. De échte winst zit ’m in hoe en hoe vaak je wast. Een zuinige machine, lagere temperaturen en gewoon wat minder vaak die trommel laten draaien, dáár maak je het verschil mee. En o ja: zuinig doseren helpt ook mee. Dus succes met wassen! Of eigenlijk… succes met wat vaker gewoon je kleding even uit te hangen.
Meer duurzame tips van thegreenlist.nl
- Duurzaam schoonmaken: zo krijg je de wasmachine stralend schoon.
- Wist jij dit al? Fleece is één van de meest milieu-onvriendelijke stoffen.
- Is het nou waar dat badkleding microplastics loslaten? En is een badpak van gerecycled PET nou duurzamer? Bekijk alles over duurzame badmode.
Bronnen: Milieu Centraal, Milieu Centraal. Photo credits: Cottonbro (Pexels) (hoofdbeeld), Karolina Grabowska (Pexels), Cora Ball, thegreenlist.nl & Mascha Bongenaar.
